Prijsexplosie zeldzame aarde magneten

De laatste tijd zien we een explosieve stijging van de zeldzame aarde magneten. Waar komt deze stijging vandaan?

De term zeldzame aarde materialen (rare earth materials) is op zich een vreemde uitdrukking. Immers het meest zeldzame component Lutetium komt nog altijd 200 keer meer voor dan goud. Er is dus in feite voldoende van deze materialen, maar het winnen is een lastig proces. De meeste materialen komen alleen in samenstellingen voor en de toegankelijkheid van de materialen is lastig.

Chinese prijspolitiek
Onder invloed van de Chinese prijspolitiek van de laatste decennia is er geen moeite gedaan om voorraden buiten de Chinese Volksrepubliek te ontginnen. Een policy die zich nu wreekt. Momenteel bevind meer dan 90% van de op korte termijn bruikbare materialen zich binnen China terwijl dit volgens verwachting maar 30% is van de totale (nu bekende) reserves. Zo zijn de laatste mijnen buiten China al in 2002 gesloten. Nu worden die mijnen weer rendabel omdat de prijs van de zeldzame aarde materialen explodeert. Zo is het Neodynium al 400% en Dysprosium al 800% gestegen in prijs. De mijnbouwbedrijven zoals Molycorp Inc. (USA, Alaska en Canada) en Lynas (Australië) heropenen hun gesloten mijnen en brengen nieuwe mijnen in ontwikkeling. Ook in bijvoorbeeld Rusland en andere voormalige Sovjet Unie landen, alsook in landen als Congo, Namibië, Zuid-Afrika, Chili en Peru zijn (grote) bekende voorraden die met grote spoed in ontwikkeling worden gebracht. De eerste mijnen moeten over een jaar al operationeel zijn maar door de complexiteit van het winnings- en zuiveringsproces verwachten experts dat het zeker 5 jaar zal duren voordat de hoeveelheden zo significant zijn dat de monopolie positie van China doorbroken kan worden.

Winningsmethoden
Op de bodem van de Stille Oceaan zijn in de sliblagen ook de zeldzame aarde materialen gevonden. Op een diepte van 3.500 - 6.000 meter zijn inmiddels 78 locaties bekend. Uiteraard zal het diepzee winnen van deze materialen nog lang duren.

Japan heeft nog een heel andere aanpak. Japan is een land zonder voorraden en wil door technische innovaties minder afhankelijk worden van het buitenland. Zo is men op de universiteit van Kyoto erin geslaagd om uit de materialen Zilver en Rhodium een materiaal te vervaardigen met de eigenschappen van Palladium. Een voorbeeld dat zeker ook voor andere materialen zal dienen.
Daarnaast zijn op diverse plaatsen in de wereld onderzoeken gaande om het aandeel zeldzame aarde materialen in technische apparatuur te verminderen.

Vermindering van export
Ter illustratie van de grootte van het probleem een aantal getallen. In 2010 heeft China de export met 72% teruggeschroefd. En in 2011 is er nog een reductie van 35% overheen gekomen. Effectief is de export nu dus nog maar 25%. Als reden geeft China op dat de milieu onvriendelijke mijnen worden gesloten (een beperking van de win capaciteit) en dat men buffers wil aanleggen om de frictie in de vraag op te vangen. Deze buffers worden opgeslagen in reservoirs ter grootte van 200.000 ton. Ongeveer 2 maal de Chinese jaarproductie. Het vullen van deze reservoirs wordt geheel onttrokken aan de export quota. Naast deze productie / export beperkende maatregelen heeft China de belasting op deze materialen ook nog eens fors verhoogd.

Politiek pressiemiddel?
Vanuit de leverende partij zijn deze maatregelen op korte termijn een zeer lucratieve zaak. Het leidt namelijk tot prijsverhogingen die waarschijnlijk direct in de Chinese staatskas terugvloeien. Ook is het een politiek drukmiddel. Uiteraard wordt officieel ontkend dat China haar grondstoffen positie als economisch of politiek drukmiddel zal gebruiken. Maar in oktober 2010 heeft er overleg plaats gevonden tussen Hillary Clinton (minister buitenlandse zaken van USA) en haar Chinese ambtgenoot Yang Jiechi, toen China de levering van zeldzame aarde materialen aan Japan opschortte. Er was op datzelfde moment discussie over een aantal eilanden die beide landen claimden als hun grondgebied. Toeval?

Marktwerking
Op de lange termijn zal er wel een afvlakking van de prijsexplosie komen en zal blijken dat China haar dominante positie op het gebied van zeldzame aarde kwijtraakt. Tot die tijd zal de prijs nog wel even doorstijgen, en de onzekerheid vind je terug in de marktwerking. Elke productlijn waarin deze materialen zitten, zal op een andere manier reageren. Leveranciers van motoren rekenen nu al een magneettoeslag op elektromotoren waar zeldzame aarde magneten inzitten. De verwachting is dat binnenkort alle leveranciers van dit type motoren gedwongen zijn om een vorm van toeslag door te berekenen. Soms op maandbasis, maar ook wel op dagbasis. Als er enigszins een vaste richting te ontdekken zou zijn, dan zou een prijsverhoging volstaan. Het feit dat de markt dit niet doet laat de (grote) onzekerheid zien.

Magneettoeslag ERIKS Aandrijftechniek
Ook ERIKS Aandrijftechniek zal de magneettoeslag doorberekenen. Deze wordt separaat op de factuur vermeld en zal worden aangepast naar de toeslag zoals deze door de fabrikanten wordt doorberekend. Wij wachten af hoe onze leveranciers per 1 januari 2012 met de magneettoeslag omgaan. Wellicht dat er een prijsverhoging doorgevoerd gaat worden.